+ مقاله در مورد پروتکل های شبکه
پروتکل های شبکه
تهیه کننده :
مرتضی عقیلی نسب
استاد :
آقای زبرجد
دانشگاه
مرکز آموزش عالی فنی و حرفه ای دزفول
وبلاگ :
http://morteza-aghili.persianblog.ir/
مقدمه :
بهره برداری از امکانات سخت افزاری و برقراری ارتباط بین اجزای مختلف شبکه نیاز به یک مجموعه از قوانین و دستورالعمل های مشترک دارد که به آن اصطلاحاً پروتکل می گوییم .
تعریف پروتکل
پروتکل مجموعه ی قوانینی نرم افزاری است که رعایت آن ها باعث بهره برداری از امکانات سخت افزاری و برقراری سرویس در شبکه می شود .
سه مورد از پروتکل های معروف در شبکه ها عبارتند از :
NetBEUI
IPX/SPX
TCP/IP
پروتکل NetBEUI – NetBIOS Enhanced User Interface
این پروتکل که نسخه اولیه آن به NetBIOS معروف بود توسط تیمی برای شرکت IBM طراحی و پیاده سازی شد و هدف از آن برقراری ارتباط مابین سیستم های مختلف در یک شبکه ی کوچک بود .
امروزه این پروتکل تقریباً منسوخ شده و در میان محصولات مایکروسافت نیز از XP به بعد به طور مستقیم در لیست پروتکل ها دیده نمی شود.
ویژگی های NetBEUI
پیکربندی بسیار ساده Very Simple Configuration
کاربرد در شبکه های کوچک Small Networks
قابلیت مسیریابی ندارد Non Routable
ترافیک Broadcast در آن زیاد است
High Broadcast Traffic
پروتکل IPX/SPX = Internetworking Packet Exchange /Sequential Packet Exchange
پروتکل IPX/SPX توسط شرکت Xerox طراحی شد و بعداً توسط شرکت Novell تکمیل و مورد استفاده ی عملی قرار گرفت لذا اکثراً به محض آن که نام پروتکل را می شنوند به یاد Novell می افتند . البته در سیستم های Novell نـسخه های 4.0 و عـمدتاً 5.0 به بـعد ، از TCP/IP نـیـز می توان استفاده کرد .
IPX/SPX هیچ یک از نقاط ضعف NetBIOS را نداشته و بسیار پروتکل قدرتمندی است اما قابلیت TCP/IP باعث شده از آن کمتر استفاده شود .
مهمترین ویژگی های این پروتکل عبارتند از :
• پیکربندی نسبتاً ساده Simple Configuration
• در هر ابعادی از شبکه ، کوچک یا بزرگ قابل استفاده است
Any Scale Of Network
• قابلیت مسیریابی Routable
• حق انتخاب در انتقال اطلاعات به صورت عادی یا سفارشی
• عمدتاً در محیط هایی که سیستم عامل های قدیمی Novell یافت می شوند کاربرد دارد.
پروتکل TCP/IP = Transmission Control Protocol /Internet Protocol
پروتکل TCP/IP در ابتدا توسط وزارت دفاع آمریکا و در سیستم عامل UNIX ایجاد شد .
امروزه این پروتکل تقریباً کلیه رقبا را کنار زده و در اکثر شبکه ها اعم از کوچک و بزرگ و توسط کلیه ی سیستم عامل ها پشتیبانی می شود . در اهمیت TCP/IP توجه به این نکته کافی است که ارتباط در ایترنت بدون TCP/IP تقریباً غیرممکن است و اکثر سرویس های اینترنت تحت قوانین TCP/IP عرضه می شوند.
مهمترین خصوصیات این پروتکل :
- پشتیبانی انواع شبکه
- پشتیبانی انواع سیستم عامل
- مورد استفاده به عنوان پروتکل اصلی
- مسیریابی
- حق انتخاب در انتقال اطلاعات به صورت عادی و سفارشی
- ارسال گروهی
- پیکربندی پیچیده
سرویس هایTCP/ IP
TCP/IP از سرویس های متنوعی تشکیل شده که اغلب نیازهای کاربران در شبکه را مستقیماً و بدون نباز به برنامه نویسی اضافه پاسخ می دهد . اغلب این سرویس ها برای کاربران آشنا بوده و در کاربردهای روزمره ی خود در اینترنت از آن استفاده می کنند .
پروتکل FTP = File Transfer Protocol
یکی از ضروری ترین کارهایی که اغلب کاربران در شبکه بدان نیاز دارند انتقال فایل است . TCP/IP مستقیماً دارای سرویسی است که انتقال فایل را به راحتی بین ماشین های مختلف و سخت افزارهای متنوع و سیستم عامل های گوناگون امکان پذیر می سازد و آن FTP است .
FTP از دو قسمت تشکیل شده
الف) FTP Client
ب) FTP Server
کاربر با اجرای نرم افزار FTP Client به FTP Server متصل شده و با توجه به مجوزهای امنیتی مربوطه می تواند فایل های مورد نیاز را از سرور دریافت کرده (Download – Receive) یا آن ها را روی سرور ذخیره کند . (Upload – Send)
در سیستم عامل های مایکروسافت نرم افزار های گوناگونی به عنـوان FTP Client وجود دارند مثلاً می توانیم به IE اشاره کنیم که از خود مایکروسافت است یا دستور Ftp.exe که در حالت Text از Command_Prompt اجرا می شوند . نرم افزار های دیگر مانند Cute FTP , FTP pro , DAP و ... همگی نقش FTP Client را بازی می کنند .
پروتکل HTTP = Hyper Text Transfer Protocol
یک راه بسیار رایج برای دستیابی به اطلاعات که همگی با آن آشنا هستیم استفاده از سرویس HTTP است . همانند FTP ، این سرویس از دو بخش تشکیل شده :
الف ) HTTP Client : که به Web Client ، Web Browser یا به اختصار Browser هم مشهرو است .
ب ) HTTP Server : که به Web server نیز معروف است .
کاربران نرم افزار HTTP Client را (مانند ,IE ,Netscape Fire Fox و ...)
اجرا کرده و درخواست دسترسی به اطلاعات یا حتی اجرای برنامه را به سرور ارسال می کنند(HTTP Request). سرور این درخواست را بررسی کرده و پس از آماده کردن پاسخ ، آن ها را در قالب خاصی معروف به Web page به سمت Client ارسال می کند . سرویس گیرنده این صفحات را دریافت کرده و با فرمت مناسب به کاربر نشان می دهد .
تولید و توسعه این پروتکل به عهده دو موسسه کنسرسیوم وب جهانگستر می باشد. این دو موسسه با یکدیگر در نشر مستندات RFC همکاری می کنند، مانند RFC 2616 که استاندارد HTTP 1.1 نسخه جاری این پروتکل در آن آمده است.
پروتکل SMTP = Simple Mail Transfer Protocol
و POP3 = Post Office Protocol(version 3)
هر دو سرویس فوق برای ارسال و دریافت Email استفاده می شوند .
کاربر برای تهیه ، ارسال ، دریافت و خواندن نامه از نرم افزار Mail Client استفاده می کند . دو مـورد از نـرم افـزار های معـروف که به عنوان Mail Client در مایکروسافت استفاده می شوند عبارتند از Outlook_Express و Microsoft_Outlook به اختصار OE و MO مشهور هستند.
پروتکل NNTP = Network News Transfer Protocol
سرویس دسترسی به گروه های خبری (News Groups)، به زبان ساده NNTP سرویس است برای دسترسی به اطلاعاتی که توسط افراد مختلف ارسال شده و مشترکاً مورد استفاده قرار می گیرد . این سرویس نیز از دو قسمت تشکیل شده
الف ) NNTP Client : که به News Client نیز معروف است.
ب ) NTTP Server : که به NTTP Server نیز مشهور است.
روال کار بدین صورت است که ابتدا توسط News Client به یک News Server متصل شده سپس گروه خبری را انتخاب و در آن عضو می شویم (Subscribe) پس از عضویت در گروه خبری ، اطلاعات و اخبار متنوع در زمینه ی مورد نظر از سرور به گیرنده انتقال پیدا می کند .
پروتکل Telnet = Tele Network
ترمینال عبارت است از وسیله ای که برای ارسال و دریافت استفاده می شود اما هیچ گونه پردازشی روی اطلاعات صورت نمی گیرد و اصولاً پردازش اطلاعات در سیستم مرکزی انجام می شود . منظور از سیستم مرکزی ، مجموعه ای است دارای توانایی برای پردازش اطلاعات و اجرای دستورالعمل ها یعنی مجموعه ای شامل CPU ،RAM ،HDDو... است.
پروتکل RDP = Remote Desktop Protocol
همانند Telnet است با این تفاوت که گرافیکی است . در مایکروسافت ، برنامه ی Remote Desktop از سرویس RDP استفاده کرده و کامپیوتر شخصی را تبدیل به یک ترمینال گرافیکی می کند .
همچون دیگر سرویس های TCP/IP ، RDP نیز از دو بخش تشکیل شده .
الف ) RDP Client : که به Terminal Client نیز معروف بوده و در مایکروسافت ، همان برنامه ی Remote Desktop است.(mstsc.exe)
ب ) RDP Server : که به Terminal Server نیز مشهور بوده و در مایکروسافت ، همان سرویس Remote_Desktop است که از طریق System Properties فعال می شود . البته در ویندوز های 2000 و 2003 Server یک نسخه کامل تر از این سرویس به نام ترمینال سرویس از طریق زیر نصب و فعال می شود :
Add/Remove Programs -> Windows Components -> Terminal Service
پروتکل SNMP = Simple Network Management Protocol
یکی از مسایل مهمی که هر Administrator در شبکه های متوسط و بزرگ با آن مواجه است ، مدیریت شبکه به شکل جامع و حتی المقدور یکپارچه است .
SNMP از دو بخش تشکیل شده :
الف ) SNMP Agent : که مسئول جمع آوری اطلاعات بوده و باید روی هر سیستم ، تک به تک فعال شود .
ب ) SNMP Viewer : که به SNMP Manager نیز مشهور بوده و مسئول گردآوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات جمع آوری شده توسط کلیه Agent ها در تمامی شبکه است.
هر سیستمی که بخواهد با SNMP مدیریت شود باید Agent را روی آن نصـب و فـعال کرد . کار Agent آن است که اطلاعات مدیریتی را جمع آوری کـرده و آنـها را در یک بانک اطلاعاتی محلی معروف به MID = Management Information Base ذخیره کند .
طریقه نصب و فعال کردن آن :
Add/Remove -> Windows Componens -> Management & Monitoring Tools
Details à Simple Network Management Protocol
پروتکل SNTP(NTP) = Simple Network Time Protocol
ساعت دقیق در شبکه هایی که اطلاعات مالی ، پرسنلی ، مدیریت پروژه و غیره در آن نگهداری می شود بسیار مهم است .
در اینجا NTP به کمک آمده و زمان را بین سرویس گیرنده و سرویس دهنده یکسان(Synchronize) می کند. در واقع NTP از دو بخش تشکیل شده
الف ) NTP Client : که به Time Client هم معروف است .
ب) NTP Client : که به آن Time Server نیز می گویند .
پس از پیکربندی ، NTP Client در زمان های مشخص با NTP Server ارتباط برقرار کرده و ساعت خود را با ساعت سرور تنظیم می کند و بدین ترتیب ساعت تمام کامپیوتر های شبکه دقیقاً یکسان شده و نیازی به تنظیم دستی نیست .
بد نیست بدانیم که Time Server خود می تواند یک Time Client باشد برای یک سرور دیگر باشد . خوشبختانه در اینترنت ، مراجع دقیقی به عنوان NTP Server وجود دارند ( معروف به ساعت اتمی ) که سرورهای محلی می توانند زمان دقیق را از آنها دریافت کنند به عنوان مثال می توان به Time.nist.gov اشاره کرد.
پروتکل های هر لایه
لایه فیزیکی
• ADSL Asymmetric digital subscriber line
• ISDN Integrated Services Digital Network
• PDH Plesiochronous Digital Hierarchy
– T-carrier (T1, T3, etc.)
– E-carrier (E1, E3, etc.)
• RS-232, a serial line interface originally developed to connect modems and computer terminals
• SDH Synchronous Digital Hierarchy
• SONET Synchronous Optical Networking
• Modem standards/ITU V-Series Protocols used to communicate between analog modems over voice telephone lines.
• Various Ethernet physical layers
لایه پیوند داده
• ARCnet Attached Resource Computer NETwork
• CDP Cisco Discovery Protocol
• DCAP Data Link Switching Client Access Protocol
• Econet
• Ethernet
• FDDI Fiber Distributed Data Interface
• HDLC High Level Data Link Control
• L2F Layer 2 Forwarding Protocol
• L2TP Layer 2 Tunneling Protocol
• LAPD Link Access Procedures on the D channel
• LLDP Link Layer Discovery Protocol
• LLDP-MED Link Layer Discovery Protocol - Media Endpoint Discovery
• PPP Point-to-Point Protocol
• PPTP Point-to-Point Tunneling Protocol
• Q.710 Simplified Message Transfer Part
• NDP Neighbor Discovery Protocol
• SLIP Serial Line Internet Protocol (obsolete)
• StarLan
• STP Spanning Tree Protocol
• VTP VLAN Trunking Protocol
لایه شبکه
• CLNP Connectionless Networking Protocol
• EGP Exterior Gateway Protocol
• EIGRP Enhanced Interior Gateway Routing Protocol
• ICMP Internet Control Message Protocol
• IGMP Internet Group Management Protocol
• IGRP Interior Gateway Routing Protocol
• IPv4 Internet Protocol version 4
• IPv6 Internet Protocol version 6
• IPSec Internet Protocol Security
• IPX Internetwork Packet Exchange
• SCCP Signalling Connection Control Part
لایه انتقال
• AHAH Authentication Header over IP or IPSec
• ESPESP Encapsulating Security Payload over IP or IPSec
• GRE Generic Routing Encapsulation for tunneling
• IL Originally developed as transport layer for 9P
• SCTP Stream Control Transmission Protocol
• SPX Sequenced Packet Exchange
• TCP Transmission Control Protocol
• UDP User Datagram Protocol
لایه جلسه
• 9P Distributed file system protocol developed originally as part of Plan 9
• NCP NetWare Core Protocol
• NFS Network File System
• SMB Server Message Block
لایه کاربردی
• AFP, Apple Filing Protocol
• BACnet, Building Automation and Control Network protocol
• BitTorrent, A peer-to-peer file sharing protocol
• BOOTP, Bootstrap Protocol
• Diameter, an authentication, authorization and accounting protocol
• DICOM includes a network protocol definition
• DICT, Dictionary protocol
• DNS, Domain Name System
• DHCP, Dynamic Host Configuration Protocol
• ED2K, A peer-to-peer file sharing protocol
• FTP, File Transfer Protocol
• Finger, which gives user profile information
• Gnutella, a peer-to-peer file-swapping protocol
• Gopher, a hierarchical hyperlinkable protocol
• HTTP, HyperText Transfer Protocol
• IMAP, Internet Message Access Protocol
• Internet Relay Chat (IRC)
• ISUP, ISDN User Part
• Jabber, an instant-messaging protocol
• LDAP Lightweight Directory Access Protocol
• MIME, Multipurpose Internet Mail Extensions
• MSNP, Microsoft Notification Protocol (used by Windows Live Messenger)
• MAP, Mobile Application Part
• NetBIOS, Fie Sharing and Name Resolution protocol - the basis of file sharing with Windows.
• NNTP, News Network Transfer Protocol
• NTP, Network Time Protocol
• NTCIP, National Transportation Communications for Intelligent Transportation System Protocol
• POP3 Post Office Protocol Version 3
• RADIUS, an authentication, authorization and accounting protocol
• Rlogin, a UNIX remote login protocol
• rsync, a file transfer protocol for backups, copying and mirroring
• RTP, Real-time Transport Protocol
• RTSP, Real-time Transport Streaming Protocol
• SSH, Secure Shell
• SISNAPI, Siebel Internet Session Network API
• SIP, Session Initiation Protocol, a signaling protocol
• SMTP, Simple Mail Transfer Protocol
• SNMP, Simple Network Management Protocol
• SOAP, Simple Object Access Protocol
• TUP, Telephone User Part
• Telnet, a remote terminal access protocol
• TCAP, Transaction Capabilities Application Part
• TFTP, Trivial File Transfer Protocol, a simple file transfer protocol
• WebDAV, Web Dist Authoring and Versioning
• DSM-CC Digital Storage Media Command and Control
منابع
کتاب شبکه های کامپیوتری
سایت en.Wikipedia.org
و.com google
نظرات ()